Chiến dịch Linebacker 2, nhìn từ phía Mỹ

Noel là dịp kỷ niệm đợt ném bom khốc liệt xuống Hà Nội mà phía Mỹ gọi là chiến dịch Linebacker 2, còn phía Việt Nam gọi là Điện Biên Phủ trên không.

Chiến dịch này dân Việt Nam không ai không biết, nhất là dân Hà Nội. Thông tin từ phía Việt Nam thì quá nhiều rồi, sách báo nói mãi mấy chục năm nay. Còn góc nhìn từ phía Mỹ, có những vấn đề khác biệt với góc nhìn từ trong nước.

Khi hiệp định Paris đã đi đến hồi kết giữa Mỹ và Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thì phía Việt Nam Cộng hoà vẫn khăng khăng không chấp nhận, vì cho là Mỹ đã nhượng bộ phía cộng sản quá nhiều. Chẳng hạn như điều khoản Mỹ và đồng minh rút quân nhưng quân Bắc Việt lại được ở lại…

Kissinger, được chỉ thị của Nixon, phải ép Lê Đức Thọ – Xuân Thủy để thỏa mãn yêu cầu của Nguyễn Văn Thiệu về vấn đề rút quân Bắc, vấn đề Lào, Campuchia và một số vấn đề nhỏ khác. Lê Đức Thọ không đồng ý và Kissinger, Nixon muốn tỏ ra có trách nhiệm với đồng minh nên quyết định dừng đàm phán để đánh bom miền Bắc.

Việc ông Thiệu chống đối quyết liệt lại những thỏa thuận đã đạt được của Kissinger và Lê Đức Thọ cũng cho thấy là Việt Nam Cộng hoà không phải là ngụy quyền và Tổng thống Thiệu cũng chả phải bù nhìn của Mỹ.

Chiến dịch Linebacker 2
Chiến dịch Linebacker 2

Nixon gửi cho Việt Nam Dân chủ Cộng hoà một bức tối hậu thư yêu cầu chấp nhận bản thỏa thuận trong ngày 23-11 nếu không muốn bị đánh bom, trong vòng 72h. Hà Nội không trả lời. Ngày 18-12 Mỹ bắt đầu không kích Hà Nội và Hải Phòng, lần đầu tiên kể từ khi có chiến tranh. Chiến dịch Linebacker 2 bắt đầu.

Phía Việt Nam Dân chủ Cộng hoà bắn đi khoảng 200 quả tên lửa SAM để hạ được 3 máy bay B-52 (số liệu phía Việt Nam đưa ra thì số tên lửa chỉ bằng khoảng 1/8). Hai ngày sau Mỹ lại không kích tiếp, ngày 19/12 không có B-52 nào bị hạ, nhưng ngày 20/12 thì có đến 6 chiếc bị bắn cháy bằng 220 quả tên lửa.

Ngày 21/12, chỉ 30 máy bay B-52 được huy động và 4 chiếc bị cháy. Các phi công Mỹ cho là phương án bay đã khiến cho B-52 dễ bị bắn hạ. Đó là do đội hình bay cố định, cùng độ cao, cùng hướng bay, khiến cho phòng không của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà dễ dàng phán đoán được vị trí máy bay (cho dù thực tế rada đã bị gây nhiễu). Phía Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã dùng máy bay Mig bay lên để đo độ cao và hướng bay của B-52 và tên lửa được bắn theo kinh nghiệm (xác suất) vào vùng nhiễu do B-52 tạo ra.

Một số phi công Mỹ đã gửi thư cho một nghị sỹ Mỹ để phê phán không lực Mỹ đã để tổn thất lớn. Vì thế nên kể từ ngày 22/12, các máy bay xuất phát ở các thời điểm khác nhau, hành trình và cao độ khác nhau. Mỹ còn cho các máy bay khác không kích các trận địa tên lửa trước khi B-52 xuất kích. Kết quả là các ngày 22, 23, 24 không có chiếc B-52 nào bị bắn rơi. Vào 6h chiều ngày 24/12, Nixon ra lệnh ngừng ném bom 36 tiếng vào dịp Noel, hi vọng là phía Việt Nam Dân chủ Cộng hoà sẽ nhân cơ hội để đề nghị đàm phán. Nhưng điều đó không xảy ra.

Ngày 26/12, đợt không kích ác liệt nhất trong chiến tranh Việt Nam xảy ra. Mỹ huy động 120 chiếc B-52 bắn phá 10 tổ hợp mục tiêu ở Hà Nội, Hải Phòng và Thái Nguyên. Chỉ trong 15 phút, máy bay rải 4000 tấn bom san phẳng nhiều nơi, trong đó có phố Khâm Thiên. Chỉ có hai chiếc B-52 bị bắn cháy, trong đó có một chiếc đã bay về được đến Thái Lan.

Chiều hôm đó phía Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thông báo là họ muốn nối lại đàm phán. Để tránh cho Nixon thấy là cuộc tập kích là lý do dẫn đến quyết định này, Việt Nam Dân chủ Cộng hoà nói với Nixon là ngừng bắn không phải là điều kiện tiên quyết cho đàm phán. Hà Nội đề xuất ngày 8/1/1973 sẽ nối lại đàm phán. Phía Mỹ yêu cầu các cuộc thảo luận kỹ thuật sẽ bắt đầu vào ngày 2/1, một ngày trước khi Quốc hội Mỹ họp. Việt Nam Dân chủ Cộng hoà chấp thuận ngay.

Ngày 27/12, 60 máy bay B-52 ném bom Hà Nội và biên giới Việt – Trung (chặn đường tiếp vận), 2 chiếc bị hạ. Nhưng 2 ngày 28, 29 thì không có chiếc nào bị bắn rơi. 17 phút trước 12h đêm ngày 29/12/1972, Mỹ thả quả bom cuối cùng trong chiến dịch Linebacker 2. Vào thời điểm đó, lượng tên lửa của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà cũng cạn dần.

Như vậy, thực chất chiến dịch Điện Biên Phủ trên không không kéo dài 12 ngày đêm mà chỉ khoảng 10 ngày (trừ 36 tiếng tạm hoãn). 200 chiếc B-52 đã thực hiện 729 phi vụ xuất phát từ Guam và Thái Lan, còn các loại máy bay khác tiến hành 1216 phi vụ.

Tổng cộng các loại máy bay thả 20.370 tấn bom xuống miền Bắc Việt Nam, chủ yếu là Hà Nội khiến Việt Nam Dân chủ Cộng hoà bị tổn thất nặng nề. Đợt không kích phá hủy 1600 khu quân sự, 372 toa tàu và xe tải, 25% lượng dầu, 80% số nhà máy điện và vô vàn các nhà máy và hạ tầng khác.

Việt Nam Dân chủ Cộng hoà bắn khoảng 884 tên lửa SAM 2, vì thế còn lại rất ít tên lửa. Loại SAM 3 đã được LX cung cấp nhưng chưa kịp khai hỏa, có thể do quá mới. Mỹ mất 15 máy bay B-52 và 11 chiếc khác. Có 33 phi công B-52 bị bắt, 14 người bị chết, 14 người khác mất tích. Toàn bộ B-52 bị bắt cháy bởi SAM 2, trong khi thông tin từ VN thì có 2 chiếc bị hạ bởi Mig và cả cao xạ.

Số liệu phía Việt Nam rất khác biệt. Có đến 34 chiếc B-52 bị hạ cùng 47 chiếc loại khác và đặc biệt là số lượng tên lửa được sử dụng nhỏ hơn số liệu từ phía Mỹ cung cấp rất nhiều. Phía Việt Nam Dân chủ Cộng hoà cho đây là một thắng lợi hào hùng.

Về cáo buộc Nixon phạm tội diệt chủng thì phía Mỹ cho là không chính xác bởi vì đợt không kích đã được báo trước và thực tế đa số dân Hà Nội và Hải Phòng đã được tản cư. Chiến dịch Linebacker 2 có số lượng dân thường chết quá thấp so với các đợt không kích có quy mô tương tự vào Dresden, Hamburg (Đức), Tokyo (Nhật) trong thế chiến 2. Trong đó đợt không kích xuống Tokyo khiến 83000 người chết trong khi Hà Nội chỉ có khoảng 1300 người tử nạn và khoảng 1200 người bị thương. Các vụ đánh bom xuống khu vực dân cư là do nhầm mục tiêu, có 6% các đợt không kích của B-52 là sai mục tiêu.

Dương Quốc Chính

Please Login to comment
  Subscribe  
Notify of