Bánh mỳ Nga

Rất nhiều người không thích vị chua của bánh mỳ Nga loại đen nhưng ai gắn bó lâu với nước Nga thì lại nhớ nó như một nghi lễ ẩm thực.

Nếu bạn từng ở Nga đến trên 10 năm, rất có thể, khi về nước rồi, đã tưởng hoàn toàn xa vắng với miền đất lạnh giá ấy, một đêm bỗng dưng tỉnh giấc không ngủ lại được, hiểu ra mình đang… nhớ đến bánh mì Nga.

Cửa hàng bánh mỳ ở Nga.

Thèm một miếng bánh mì trắng đặc ruột, một lát mịn mịn, dịu dịu tay dao cắt bánh – nhớ cắt xéo để lát bánh chắc, không tơi chút vụn nào. Vỏ ram rám mềm. Ăn không với xúp, hoặc với món cháo sữa yến mạch ngầy ngậy ngọt.

Hay đôi khi chỉ lát bánh mềm còn ấm, phết bơ và mứt quả, trà đen nóng thơm, thoảng mùi hương xa xôi của một góc thế giới nào ta từng đi qua mà đã mờ nhạt trong trí nhớ, thoáng ký ức mơ mơ hồ hồ về một gương mặt từng kề sát hoặc đối diện ta ở đâu đó, tưởng nhớ được mãi mà cũng đã quên rồi.

Lúc sang trọng thì một lớp bơ làm nền cho lớp trứng cá lấp lánh đỏ hoặc lóng lánh đen, thêm nhánh mùi tây xoăn tít mùi ngai ngái đặt bên trên, lịch thiệp đến độ không thể ăn nghiến ngấu thô thiển được.

Bánh mì trắng Nga không giòn mà có độ mềm ấm đặc biệt lắm, tôi cứ ngỡ chẳng đâu có được. Êm ái, chắc lẳn, khoẻ khoắn, như những cô gái Nga đội khăn sặc sỡ trong những bộ phim Xô Viết nhân hậu xưa.

Bánh mỳ trắng nước Nga.

Vào cửa hàng bánh mì, thán phục ngắm những chiếc giá gỗ sạch sẽ cao quá đầu mình, bánh mì trắng, bánh mì đen nằm im lìm ngăn nắp. Nhiều người mua nửa chiếc hoặc 1/3 người ta cũng bán.

Bánh mì trong cửa hàng Nga không đa dạng như ở châu Âu, ít có các loại hạt lẫn ruột ăn bùi bùi thú vị, nhưng lại có món bánh mì đen cho đến giờ tôi chưa gặp ở nơi nào khác.

Rất nhiều người không thích vị chua của bánh mì đen kiểu Nga. Những người gắn bó lâu với nước Nga thì lại nhớ nó, như một nghi lễ ẩm thực.

Ăn xúp củ cải đỏ phải có lát bánh mì đen, tép tỏi thơm nhức xát nhẹ bên trên, thiếu là thấy hẫng hụt, mắt nhao nhác tìm kiếm. Ăn thịt nướng với bánh mì trắng cũng được, nhưng càng ăn càng có cái cảm giác của người ăn phở không hành không tương ớt.

Người nào là … chiến hữu của vodka Nga thì sẽ không quên mùi chua dìu dịu của miếng bánh mì đen, đưa lên mũi hít hà sau một hớp rượu đầy.

Bánh mì đen được làm từ bột mạch đen có men sống làm nên vị chua đặc trưng, vừa độ, tốt cho đường ruột, xuất hiện ở Nga từ thế kỷ thứ XI.

Bánh mỳ đen nước Nga.

Trong một website quảng cáo bánh mì Nga, người ta kể câu chuyện, 54 ngàn lính Nga trong cuộc chiến tranh Nga-Thổ (1735-1738) đã từng xất bất xang bang đau ốm triền miên vì không được kịp thời tiếp tế bánh mì men chua mà phải ăn bánh mì trắng một thời gian.

Chẳng biết câu chuyện xác thực đến đâu, nhưng cảnh người Nga uống rượu rồi … đê mê hít ngửi mẩu bánh mì đen thì tôi thấy thường xuyên (một số anh chàng không có bánh mì đen thì quay ra hít… tóc cô nàng ngồi cạnh).

Nghe nói, bánh mì đen giúp cho cảm giác say say lâng lâng đến nhanh hơn. Thì cứ tin là vậy. Đời người đôi khi cũng cần gấp gấp đạt tới trạng thái lơ lửng thoát xác ấy để mà quyết định một điều mà sau khi tỉnh lại nhất nhất đổ riệt cho số phận. Hoá ra vodka và bánh mì đen có lỗi!!!

Nói đến vodka thì lại nhớ những thức khác nữa, lan man không thể dừng nói, giống một bà già hay hoài niệm lắm lời. Bánh mì chỉ có thể là bánh mì Nga khi ăn cùng mỡ muối, cá tầm muối hoặc cá trích ngâm dầu kèm hành tây hăng nồng hoặc lát chanh vàng mong mỏng chua thanh.

Nhất định phải kể về nỗi nhớ mỡ muối riêng một bài, nhưng mỡ muối bánh mì Nga thì quả là một cặp đôi hoàn hảo, một sự kết hợp nhuần nhị nhất của duyên ẩm thực. Tảng mỡ nhìn vậy mà khi xắt miếng mỏng đặt lên bánh mì, thêm một tép tỏi ăn kèm, lát mỡ muối bỗng như một hơi thở nhẹ, lướt qua môi bạn rất mềm.

Thật đấy, thử xem, không gì có thể ý nhị hơn, giống một cô gái Nga cổ ở làng quê Nga, trông thô vụng mà càng tiếp xúc, nụ cười duyên dáng chân thật, cái nhìn bối rối của nàng, vẻ hạnh phúc hồng hào của nàng khiến bạn thấy cuộc sống bất ngờ nhẹ nhõm biết bao!

Mỡ muối và bánh mì Nga cũng sẽ mang lại cho bạn sự nhẹ nhõm an lành ấy. Ngậy thơm mà không ngấy, mỡ có độ giòn dai, dựa vào bánh mì mà thêm bùi ngọt, đưa đẩy vodka đến những giọt cuối cùng.

Ở Serpukhov – một thành phố cổ 700 tuổi bên rìa Matxcơva, trên phố Novaya, có một hàng bánh mì tuyệt đỉnh giang hồ. Người từ Mat xuống còn ghé mua đem lên Thủ đô, giữa đường không đừng được lại lén hé lớp nilon cũng mềm mại khác thường mà véo một miếng to, khi đưa lên miệng lại nhấm …nhỏ nhẹ, cũng vừa lúc xe đi ngang qua cánh rừng bạch dương thân trắng đã trút gần hết lá – bấy giờ không hiểu, mình là người thuộc về nơi này hay sao mà tâm hồn ngập tràn âm thanh êm ái và hiền hậu thế!

Những ai chưa đi Nga sẽ nghi ngờ nỗi nhớ này. Chỉ là bánh mì thôi mà, có cần phải nâng tầm quan trọng và bay bổng quá đến thế không?! Bánh mì Pháp, Đức, Áo… còn ngon gấp vạn lần với chất lượng bột mì bột mạch chuẩn châu Âu vô địch chứ!

Tôi từng say mê bánh mì Đức khi ở Stuttgart với gia đình người em. Buổi sáng, em rể tế nhị thấy chị háo hức với bánh mì đã dậy sớm mua lên đủ loại. Phong phú và thơm ngon, mặn giòn, dai ngọt, ngậy bùi – đủ cả, tưởng chừng có thể ăn bánh mì cả quãng đời còn lại mà cảm giác không hề đơn điệu!

Thế mà sao giữa thế giới bột, hạt nồng nàn thi vị ấy, tôi thấy góc khao khát nhớ bánh mì Nga trong tôi vẫn không được lấp đầy, như thể ta gặp gỡ, trò chuyện, nói năng với cả trăm người mỗi ngày, cả ngàn người… trên Facebook, thì vẫn nhoi nhói lòng nhớ một người nào đó khôn nguôi.

Bánh mì Nga! Biết tả thế nào về chiếc bánh mì quê kỳ diệu ấy? Vì thoạt nhìn, nó quá đỗi bình thường! Nhưng trong đó là vàng óng mênh mông lúa mạch lúa mì trên những cánh đồng đất đen trải rộng dưới gầm trời biếc. Là tiếng xì xồ xôn xao thô vụng của các bác thợ cày, tiếng cười rổn rảng không kìm nén e ngại của các cô các bà nông dân vui tính dí dủm. Là tuyết trắng ủ ấm đất đai suốt mùa Đông dài. Là hân hoan mạch nước mùa Xuân chảy róc rách dưới sâu, chảy tràn trề khắp nơi trên mặt đất, đánh thức những mầm sống non tơ…

Giữa đêm thèm miếng bánh mì Nga…

Nguyễn Thuỵ Anh

Nguyễn Thuỵ Anh

Nhà văn, dịch giả, chủ nhiệm câu lạc bộ đọc sách cùng con

Please Login to comment
  Subscribe  
Notify of